Wat is tbs?
In onze samenleving hebben we te maken met psychiatrische patiënten, verstandelijk gehandicapten en patiënten met een persoonlijkheidsstoornis die delicten begaan en waarbij de kans op herhaling van het delict groot is. Levenslang opsluiten van deze groepen patiënten is niet humaan, kost enorm veel geld en druist in tegen de uitgangspunten van de rechten van de mens. In Nederland krijgen deze mensen na hun detentie, verpleging en behandeling in een forensisch psychiatrische kliniek, en daarmee de kans om op enig moment weer terug te keren in de samenleving. Voorwaarde voor deze terugkeer is dat zij geen gevaar meer vormen voor de samenleving en de risico’s op hernieuwd ’in de fout gaan’ goed kunnen hanteren.
Tbs is een strafrechtelijke maatregel en betekent terbeschikkingstelling. De rechter legt een tbs-maatregel op aan mensen die een ernstig misdrijf hebben gepleegd (waar een minimale gevangenisstraf van 4 jaar op staat), en waarbij na onderzoek blijkt dat zij een psychiatrische ziekte of een ontwikkelingsstoornis hebben. De rechter heeft in zo’n geval bepaald dat iemand geheel of gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar is. De rechter stelt diegene dan dus niet of niet geheel verantwoordelijk voor zijn of haar daden op het moment van het plegen van het delict. Voor het deel van het delict dat de dader wel wordt aangerekend, kan de rechter eerst gevangenisstraf opleggen.
Geen straf
Tbs is dus geen straf maar een maatregel. Bij opname in de kliniek hebben de patiënten hun eventuele straf al uitgezeten. Tbs-gestelden worden in een forensisch psychiatrisch centrum verpleegd en behandeld met het doel om uiteindelijk weer terug te keren in de samenleving. Per jaar pakken in Nederland zo’n 100 tbs-gestelde patiënten hun leven in de maatschappij weer op.
Tbs kan uitsluitend worden opgelegd als de veiligheid van de samenleving gevaar loopt. Ook moet het gaan om een delict waarop tenminste vier jaar gevangenisstraf staat. Er zijn op dit moment ongeveer 1750 tbs-gestelden in ons land, waarvan er ongeveer 185 onder behandeling zijn bij de Kijvelanden.